วางแผนเกษียณ - ต้องมีเงินเท่าไรถึงพอ สูตรคำนวณ ตัวอย่างตามช่วงอายุ
คำนวณว่าต้องมีเงินเท่าไรเมื่อเกษียณ พร้อมสูตรคำนวณเงินออมรายเดือน ตารางเปรียบเทียบตามช่วงอายุ แหล่งเงินหลังเกษียณในไทย ทั้งประกันสังคม PVD RMF กอช. และเงินออมส่วนตัว รวมถึงผลกระทบของเงินเฟ้อ
ทำไมต้องวางแผนเกษียณตั้งแต่ตอนนี้
คนไทยมีอายุขัยเฉลี่ยประมาณ 77 ปี (ข้อมูลสำนักงานสถิติแห่งชาติ) ถ้าเกษียณตอนอายุ 60 ปี ต้องดูแลตัวเองอีกอย่างน้อย 17 ปี โดยไม่มีเงินเดือน ค่ารักษาพยาบาลเพิ่มขึ้นตามอายุ ค่าครองชีพก็ไม่ได้ลดลง ถ้าไม่ได้เตรียมเงินไว้ ช่วงบั้นปลายจะลำบาก
ขั้นตอนที่ 1 - ประเมินค่าใช้จ่ายหลังเกษียณ
นักวางแผนการเงินส่วนใหญ่แนะนำว่าค่าใช้จ่ายหลังเกษียณอยู่ที่ประมาณ 70-80% ของค่าใช้จ่ายก่อนเกษียณ เพราะค่าใช้จ่ายบางอย่างหายไป เช่น ค่าเดินทางไปทำงาน ค่าเครื่องแต่งกาย เงินออม แต่ค่ารักษาพยาบาลและค่ายามักเพิ่มขึ้น
ตัวอย่างประเมินค่าใช้จ่ายรายเดือนหลังเกษียณ
| รายการ | ประมาณการ (บาท/เดือน) |
|---|---|
| ค่าอาหารและของใช้ | 10,000 |
| ค่าที่อยู่อาศัย (ผ่อนหมดแล้ว) ค่าส่วนกลาง ซ่อมบำรุง | 3,000 |
| ค่าสาธารณูปโภค (ไฟ น้ำ อินเทอร์เน็ต) | 2,500 |
| ค่ารักษาพยาบาลและยา | 5,000 |
| ค่าเดินทางและนันทนาการ | 4,000 |
| ค่าประกันสุขภาพ | 3,000 |
| อื่น ๆ (ทำบุญ ให้ลูกหลาน) | 2,500 |
| รวม | 30,000 |
ขั้นตอนที่ 2 - คำนวณเงินก้อนที่ต้องมีตอนเกษียณ
สูตรพื้นฐาน
เงินที่ต้องการ = ค่าใช้จ่ายรายเดือน x 12 x จำนวนปีหลังเกษียณ
จากตัวอย่าง ค่าใช้จ่าย 30,000 บาท/เดือน อายุขัย 80 ปี เกษียณ 60 ปี
เงินที่ต้องการ = 30,000 x 12 x 20 = 7,200,000 บาท
ตารางเงินเกษียณที่ต้องการ ตามค่าใช้จ่ายรายเดือน
| ค่าใช้จ่าย/เดือน (บาท) | เกษียณ 20 ปี (ไม่รวมเงินเฟ้อ) | เกษียณ 20 ปี (เงินเฟ้อ 3%) |
|---|---|---|
| 15,000 | 3,600,000 | 4,800,000 |
| 20,000 | 4,800,000 | 6,400,000 |
| 30,000 | 7,200,000 | 9,600,000 |
| 40,000 | 9,600,000 | 12,800,000 |
| 50,000 | 12,000,000 | 16,000,000 |
ตัวเลข "รวมเงินเฟ้อ" เป็นการประมาณโดยใช้ค่าเฉลี่ย ตัวเลขจริงจะขึ้นอยู่กับอัตราเงินเฟ้อในแต่ละปี
ขั้นตอนที่ 3 - หักแหล่งเงินเกษียณอื่น ๆ ออก
ก่อนจะรู้ว่าต้องออมเพิ่มเท่าไร ต้องหักแหล่งเงินที่จะได้รับหลังเกษียณออกก่อน
ประกันสังคม กรณีชราภาพ
ผู้ประกันตนมาตรา 33 ที่ส่งเงินสมทบครบ 180 เดือน (15 ปี) ขึ้นไป จะได้รับเงินบำนาญรายเดือน คำนวณจาก 20% ของค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย บวก 1.5% สำหรับทุก ๆ 12 เดือนที่ส่งเกิน 180 เดือน
ตัวอย่าง: ส่งสมทบ 25 ปี (300 เดือน) ค่าจ้างเฉลี่ย 15,000 บาท (เพดาน)
บำนาญ = 15,000 x (20% + (1.5% x 10)) = 15,000 x 35% = 5,250 บาท/เดือน
กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD)
เงินที่หักจากเงินเดือนและนายจ้างสมทบ ตัวอย่าง สมทบฝั่งลูกจ้าง 5% ของเงินเดือน 50,000 บาท เป็นเวลา 25 ปี ที่ผลตอบแทนเฉลี่ย 5% ต่อปี จะได้เงินก้อนประมาณ 2,400,000 บาท
RMF - กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ
ลดหย่อนภาษีได้สูงสุด 30% ของเงินได้ไม่เกิน 500,000 บาท (รวมกับ PVD) ถือจนอายุ 55 ปีขึ้นไป
กองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.)
สำหรับผู้ที่ไม่มี PVD หรือ กบข. สมทบได้สูงสุด 13,200 บาท/ปี รัฐสมทบให้เพิ่มตามช่วงอายุ
ขั้นตอนที่ 4 - คำนวณเงินออมรายเดือน
หลังจากรู้ว่าต้องมีเงินเท่าไรและจะได้รับจากแหล่งอื่นเท่าไร ส่วนที่ขาดคือจำนวนที่ต้องออมเอง
สูตร: จำนวนเงินออมต่อเดือน = เงินที่ต้องการ / ((((1 + อัตราผลตอบแทนรายเดือน) ยกกำลังจำนวนเดือน) - 1) / อัตราผลตอบแทนรายเดือน)
ตารางเงินออมรายเดือน เป้าหมาย 10 ล้านบาท (ผลตอบแทน 7% ต่อปี)
| อายุที่เริ่มออม | ปีที่ออม | ออมต่อเดือน (บาท) | เงินที่ลงไปจริง (บาท) | ดอกเบี้ยที่ได้ (บาท) |
|---|---|---|---|---|
| 25 ปี | 35 | 5,500 | 2,310,000 | 7,690,000 |
| 30 ปี | 30 | 8,200 | 2,952,000 | 7,048,000 |
| 35 ปี | 25 | 12,500 | 3,750,000 | 6,250,000 |
| 40 ปี | 20 | 19,500 | 4,680,000 | 5,320,000 |
| 45 ปี | 15 | 31,500 | 5,670,000 | 4,330,000 |
ผลตอบแทนที่ควรใช้ในการวางแผน
| ประเภทการลงทุน | ผลตอบแทนเฉลี่ยต่อปี (ประมาณการ) | ความเสี่ยง |
|---|---|---|
| เงินฝากออมทรัพย์ | 0.25-0.50% | ต่ำมาก |
| เงินฝากประจำ | 1.50-2.50% | ต่ำ |
| กองทุนตราสารหนี้ | 2.00-3.50% | ต่ำ-ปานกลาง |
| กองทุนผสม | 4.00-6.00% | ปานกลาง |
| กองทุนหุ้นไทย | 6.00-8.00% | สูง |
| กองทุนหุ้นต่างประเทศ | 7.00-10.00% | สูง |
ตัวเลขเป็นค่าเฉลี่ยระยะยาว (10 ปีขึ้นไป) ไม่ได้การันตีผลตอบแทนในอนาคต สำหรับการวางแผนเกษียณ นักวิชาการแนะนำให้ใช้ผลตอบแทนที่แท้จริง (หลังหักเงินเฟ้อ) ประมาณ 4-5% ต่อปี จะปลอดภัยกว่า
ผลกระทบของเงินเฟ้อ
เงินเฟ้อเฉลี่ยในไทยช่วง 10 ปีที่ผ่านมาอยู่ที่ประมาณ 1.5-3% ต่อปี แม้ดูน้อย แต่เมื่อสะสมยาว 20-30 ปี ผลกระทบมหาศาล
| ค่าใช้จ่ายวันนี้ (บาท/เดือน) | ในอีก 10 ปี (เงินเฟ้อ 3%) | ในอีก 20 ปี (เงินเฟ้อ 3%) | ในอีก 30 ปี (เงินเฟ้อ 3%) |
|---|---|---|---|
| 20,000 | 26,878 | 36,122 | 48,545 |
| 30,000 | 40,317 | 54,183 | 72,818 |
| 40,000 | 53,757 | 72,244 | 97,090 |
ค่าใช้จ่าย 30,000 บาทวันนี้ จะกลายเป็น 54,183 บาทในอีก 20 ปี ถ้าเงินเฟ้อเฉลี่ย 3% ต่อปี นี่คือเหตุผลที่ต้องลงทุนให้ผลตอบแทนชนะเงินเฟ้อ ไม่ใช่แค่ฝากออมทรัพย์
กลยุทธ์การวางแผนเกษียณ 4 ข้อ
- เริ่มเร็วที่สุดที่ทำได้ - แม้เพียงเดือนละ 3,000 บาท ดอกเบี้ยทบต้นจะทำงานให้เอง
- เพิ่มเงินออมทุกครั้งที่ขึ้นเงินเดือน - ถ้าเงินเดือนเพิ่ม 5% ให้แบ่งอย่างน้อยครึ่งหนึ่งไปออมเพิ่ม
- กระจายการลงทุน - อย่าเก็บเงินเกษียณไว้ในบัญชีออมทรัพย์อย่างเดียว ผลตอบแทน 0.5% สู้เงินเฟ้อ 3% ไม่ได้
- ทบทวนแผนทุกปี - ดูว่าเงินออมเป็นไปตามเป้าหรือไม่ ปรับตามรายได้และสถานการณ์
สรุป
ไม่มีใครบอกได้ว่าเงินเท่าไรถึงพอสำหรับทุกคน เพราะขึ้นอยู่กับค่าใช้จ่าย ไลฟ์สไตล์ สุขภาพ และแหล่งเงินอื่น ๆ แต่สิ่งที่ทุกคนทำได้คือเริ่มคำนวณ เริ่มออม และทบทวนแผนเป็นประจำ ยิ่งเริ่มเร็ว ภาระรายเดือนยิ่งเบา
บทความนี้เป็นข้อมูลเพื่อการศึกษาเบื้องต้นและเป็นแนวทางทั่วไป กฎเกณฑ์และอัตราต่างๆ อาจเปลี่ยนแปลงตามเวลา ควรตรวจสอบกับสถาบันการเงินหรือผู้เชี่ยวชาญโดยตรงก่อนตัดสินใจ